Terug naar het overzicht

Drie generaties in ijzerwaren, Marree, 75 jaar een begrip in Harderwijk
Auteur: Wim Timmers

Met deze uitgave is voor het eerst de geschiedenis van een particuliere onderneming opgenomen in de Harderwijk Reeks. Het is een verhaal dat een plaats verdient in de lokale historie. Nu het bedrijf 75 jaar bestaat en de derde generatie Marree het roer in handen heeft, is het interessant te zien hoe zijn ontwikkeling de veranderingen in de Harderwijker samenleving volgde.

Het is een verhaal over voortdurend vernieuwen, omdat de maatschappij veranderde. Nu milieu en veiligheid hot items zijn, biedt de onderneming stofmaskers, veiligheidshelmen en dito kleding. Op onderdelen gaat het daarnaast over een bijna onbekend stukje historie. Hoe de winkelier van het Kerkplein de oorlog doorkwam, bijvoorbeeld. Waarom hij het lintje afwees, dat hem vanwege zijn steun aan het verzet werd verleend. Het maakt, alles bij elkaar, dit jubileumboekje tot een passende aanvulling van de Harderwijk Reeks.

Toen winkelier Marree na de bevrijding in 1945 een enorme belastingaanslag kreeg, laadde hij zijn ijzerwaren op een paardenkar met de bedoeling de hele voorraad op de stoep van het belastingkantoor te droppen. Vijf jaar had hij het verzet gesteund en de Duitsers dwars gezeten. Hij had hongerlijders geholpen en vluchtelingen opgevangen en een onderscheiding daarvoor geweigerd omdat volgens hem veel te veel verkeerde mensen zo'n medaille kregen. En nu leek de overheid hem te behandelen alsof hij een zwarthandelaar was geweest.

Dit achteraf anekdotische voorval wordt beschreven in het boek "Drie generaties in ijzerwaren", dat  bij de 75ste verjaardag van de firma Marree verschijnt in de Harderwijk Reeks. Voor het eerst is een boek over een particulier bedrijf opgenomen in deze historische reeks. Eindredacteur Liek Mulder noemt het 64 pagina's tellende, royaal geïllustreerde verhaal "Boeiend en openhartig". Het eerste exemplaar zal tijdens een bedrijfsreceptie op 12 september worden uitgereikt aan de echtgenote van de in 2006 overleden directeur Roel Marree.

De eerste Marree kwam in 1933 naar Harderwijk om aan het Kerkplein zijn 'ijzermagazijn' te beginnen. In het door de journalist Wim Timmers geschreven boek wordt de groei van het bedrijf steeds geplaatst in de historische context van plaatselijke ontwikkelingen en van economische misère en oorlogsjaren. Vooral daardoor verdient het zijn plek in de reeks historische uitgaven. Het laat zien hoe de plaatselijke middenstand opleefde toen Harderwijk na de Tweede Wereldoorlog over het spoor een tweelingstad ging bouwen, wat de betekenis van het garnizoen is geweest, hoe dreigend de opmars van grootheden als Gamma en Praxis voor een zelfstandige ondernemer was.

Dat wordt verteld met veel kijkjes achter de schermen. Daarin zit humor, zoals die tocht naar het belastingkantoor, waar Roel Marree sr. overigens zijn nijptangen en schroevendraaiers niet werkelijk op de stoep heeft achtergelaten. De aanslag is ongedaan gemaakt. En gedetailleerd wordt verslag gedaan van de bloei en de uiteindelijke opsplitsing van de bouwmarkt aan de Verkeersweg, waarna Ben Marree met de afdeling ijzerwaren op het industrieterrein Lorentz terugkeerde naar de roots van zijn grootvader.

Het boek "Drie generaties in ijzerwaren" is ook te verkrijgen bij het Stadsmuseum Harderwijk.